Tr:HOWTO: Dualboot Sabayon Linux and Microsoft Windows

From Sabayon Wiki
Jump to: navigation, search
i18n: de en tr


NASIL: Sabayon Linux ve Microsot Windows'u ikili boot etmek

Bir bilgisayarı Sabayon Linux ve Windows ikili boot etmek üzere ayarlamak

Mu makale Sabayon Linux ve Windows Vista ya da Windows 7 olmak üzere ikili boot etmek için bilgisayarı ayarlamayı açıklar.


Question.png
Eylül 2010: Bazı Windows uygulamalarının eğer Grub2 mbr'ye kurulmuşsa Grub2-temelli sistemlerin boot etmesini engellediği görülmüştür. Ayrıntılar için blog makalesine bakın Windows uygulamaları GRUB 2'yi boot edilemez yapıyor. Bölüm 1'de tarif edilen yöntem Grub2 kodunun MBR'ye kurulmasıyla sonuçlanmıyor, bu nedenle bu sorundan sakınmış oluyorsunuz.

Windows zaten kurulu

Eğer Windows Vista veya Windows 7 HDD (hard disk sürücüsü)'de tek bir bölüm olarak zaten kuruluysa, o zaman aşağıda verilen yöntem, eğer Linux kurulumu veya Grub yükleyici gelecekte zarar görse bile Windows kurulumunuzun hale boot edilebilir olduğundan emin olmanın en iyi yoludur. Dahası, eğer bilgisayarınızın Windows'u yeniden yükleyen gizlenmiş bir bölümü varsa, aşağıdaki yöntem, gelecekte o gizlenmiş bölümü kullanarak Windows'u hala kurtarılabilir olduğundan emin olmanın en iyi yoludur. Bunun nedeni şudur; çünkü bilgisayarı boot ederken belirlenmiş anahtar veya anahtarlar tespit ederse Windows Vista/7 bölümü olmaksızın bölümü geri yükleyen gizlenmiş bölümü boot etmek için üreticiler tarafından oluşturulmuş kodu içeren MBR'de ki önyükleyiciyi değiştirmez. Eğer orjinal MBR'nin üzerine yazılırsa -- standart bir Windows Vista/7 Kurulum DVD'de bulunan Bootrec.exe aracıyla kullanılarak yapılsa bile -- üreticinin kodu artık MBR'de olmayacaktır ve bu nedenle üretici tarafından özelleştirilmiş anahtar(lar)a basarak yeniden kurulum yapan gizli bölümü boot etmek mümkün olmayacaktır.

Adım 1: Varolan bölümün boyutunu azaltın

Stop.png
Varolan bir Windows bölümünün boyutunu azaltmak için disk bölümlendirme yöneticileri olan Parted, Gparted veya KDE Bölümlendirme Yöneticisini kullanmayın, aksi takdirde Windows kurulumunuza zarar vermiş olacaksınız.

a) Windows bölümlerini birleştirmek için Windows veya üçüncü-party bir disk birleştirici kullanın.

b) Bölümlerin boyutunu azaltmak için Windows Disk Yöneticisini kullanın (bakın http://www.howtogeek.com/howto/windows-vista/resize-a-partition-for-free-in-windows-vista/). Ama, bu yöntemle ilgili sorun, Windows sadece MFT (Master File Table)'a ulaşıncaya kadar daraltma yapabilir, yani Windows bölümünde Linux bölümü için kullanmak istediğiniz boş alan vardır ama kullanamazsınız.

c) Eğer Windows Disk Yöneticisi kullanarak Windows bölümünü daraltamıyorsanız, MFT'yi taşımanız gerekiyor (bakın http://www.howtogeek.com/howto/windows-vista/working-around-windows-vistas-shrink-volume-inadequacy-problems/). Basitçe söylemek gerekirse paralı ('denem sürümü') bir araç MFT'yi taşıyacak ve Windows bölümünü seçtiğiniz bir boyuta birleştirecektir.

Adım 2: Linux için yeni bölümler oluşturun

Üzerinde GParted olan Canlı bir CD/DVD boot edin, GParted'ı yukarıdaki Adım 1'de oluşturdunuz boş alanda Linux için bölümler oluşturmak ve biçimlendirmek için çalıştırın (örneğin /boot, /home ve swap)

Question.png
SystemRescueCD (Sistem Kurtarma CD'si) GParted çalıştırmak için iyi bir CanlıCD'dir. ISO dosyasını SystemRescueCD Web Sitesinden http://www.sysresccd.org/Main_Page indirebilirsiniz.


Question.png
Bir hard diskte en fazla dört birincil oluşturabilirsiniz, bu nedenle, oluşturmak istediğiniz Linux bölümlerine bağlı olarak, mantıksal bölümler içeren uzatılmış bölüm oluşturmaya ihtiyacınız olabilir. Eğer, örnek vermek gerekirse, hard diskiniz içinde bir gizlenmiş kurtarma bölümü ve Windows'un kendisi için bir bölüm varsa, ve root dizininde /boot ve /home için ayrı bölümler istiyorsanız, o halde pek çok bölümlendirme şemalarından biri şöyle olabilir:

- gizlenmiş Windows kurtarma bölümü (bir Birincil Bölüm)

- Windows bölümü (bir Birincil Bölüm)

- /boot bölümü (bir Birincil Bölüm)

- aşağıdaki mantıksal bölümleri içeren bir Uzatılmış Bölüm:

- swap bölümü

- / (root) bölümü

- /home bölümü
ÖNEMLİ ! Kurucunun bootloader seçenek sayfasında /dev/sda seçeneğini değiştirmeniz gerekiyor. 

Sabayon 5.4 ile bu sayfa bölümü oluşturduktan hemen sonra gelir. En üstte /dev/sda kullanmak için kontrol kutusunun etkinleştirildiğini göreceksiniz. Bunun hemen yanında "change (değiştir)" isimli düğmeyi göreceksiniz. Değiştir düğmesine tıklayın ve (muhtemelen /dev/sda3 olan) öntamımlı olmayan diğer seçeneği seçin. Kontrol kutusunun hala etkinleştirilmiş olduğundan emin olun ve değişikliği yaptıktan sonra ileriye tıklayın. Kurulumu bitirin ve işlem bittiğinde bilgisayarı yeniden başlata tıklayın. Bilgisayarı yeniden başlattığınızda Sabayon kurulumu için bir seçenek olmayan Windows'a yükleneceksiniz (panik yok).

Adım 3: Grub yükleyiciyi ve Linux'u kurma

Windows Vista/7'yi boot edin ve NeoSmart Web sitesinden EasyBCD üretsiz aracını indirin. EasyBSD'inin 2. sürümünü indirmeniz gerekiyor.* eğer Grub2 kullanan bir Linux dağıtımı kurmak istiyorsanız (öneğin Sabayon Linux 5.2 ve sonrası sürümler); bu adresten http://neosmart.net/dl.php?id=1. indirirebilirsiniz. Eğer Grub1 veya Grub Legacy kullanan bir dağıtım (örneğin Sabayon Linux 5.2-r1 ve öncesi sürümler), kuracaksanız EasyBSD'nin güncel sürümüde işe yaramalı. EasyBSD'nin sitesinde nasıl Linux kullanılacağını gösteren yönergeleri takip edin (http://neosmart.net/wiki/display/EBCD/Linux). Linux kurulumu süresince Grub yükleyiciyi nereye kuracağınıza dair bri seçim yapabileceğiniz bir noktaya ulaşacaksınız: hard diskin MBR ((Master boot record)Ana Boot Kaydı)'na veya Linux boot bölümünün ilk kısmına. Sonrakini seçmelisiniz: MBR'yi DEĞİL. Eğer /boot için ayrı bir bölüm oluşturduysanız, o halde Grub o ayrı bölüme kurulacak, ama eğer /boot için ayrı bir bölüm oluşturmadıysanız, Grub root dizinini içeren bölümün üzerine kurulacak (Sabayon Linux için bu seçenek Adım 2'nin sonunda açıklanmıştır).

Adım 3'ün sonucu şudur, bilgisayarınızı yeniden başlattığınızda, Windows Vista/7 boot yükleyici Grub yükleyiciyi yükleyecektir, ve Grub boot yükleyici Linux'u yükleyecektir. Bu süreç 'chainloading' olarak adlandırılı. Bilgisayarı boot ettiğinizde, ilk önce Windows boot yükleyiciyi göreceksiniz ve buradan Windows veya Linux'u seçebilirsiniz. Eğer Linux'u seçerseniz, Grub menüsünü göreceksiniz ve bu menüden Linux'u seçebilirsiniz.

Orjinal makale 9 Mayıs 2010'de Fitzcarraldo tarafında oluşturulmuştur.

Hem GNU/Sabayon Linux hem de Windows'un temiz kurulumu

Yaşamda olduğu gibi pek çok seçenek vardır...Eğer araştırma yapmayı umursuyorsanız gözlerinin kanatacak kadar okuma seçenekleri var. Ben bunu mümkün olduğunca basit ve acısız tutmaya çalışacağım, ama kendi tecrübenizi yaşamanız konusunda kendinizi özgür hissedin. Yeniden kuruluma ihtiyaç duymamak için, her ikisini de temiz bir boot etmeden ne Windows'ta nede Saabyon'u güncellememenizi şiddetle tavsiye ediyorum.

İsteğe bağlı olarak, ilk önce silinmiş (wiped) bir hard disk kurulumunu tavsiye ederim. Bir tur silme çok acı verici bir işlem değil.

Windows'un boş alanın %50'sini kullanarak bir bölüme kurma.

Her bir işletim sistemi için hard disk boşluğu oranına karar vermeniz gerekiyor. Ben genellikle %50 Windows, %50 Sabayon'u amaçlıyorum, ama ihtiyaçlarınız ve bölüm boyutunuz farklı olabilir. Bir bölüme kurmuş olmanıza rağmen, iki bölüm oluşturuldu: birisi Windows için ve boot bölümü olarak bir tane daha. Hard diskler dört birincil bölümün oluşturulmasına izin verir, bu iki birincil bölüm daha oluşturabilirsiniz demektir. Yeniden kuruluma ihtiyaç duymamak için her iki sistemide temiz bir şekilde boot etmeden Windows'u ne etkinleştirmenizi ne de güncellemenizi tavsiye etmiyorum. . .

Sabayon CanlıDVD'yi çalıştırın

CanlıDVD'de masaüstünü yükleyin. "install Sabayon (Sabayon'u kur)" simgesine tıklayın.

Kurulum sürecine başlayın. İlk bir kaç ekran son derece kolaydır. "What type of installation would you like? (Ne tür bir kurulum istiyorsunuz?)" ekranı bir bölümlendirme şeması seçmek içindir. Bu ekranda aşağıdakini tavsiye ediyorum:

Bölümleri oluştur, "create custom layout" seçeneğini seçin

"create custom layout"seçeneğini seçin, ve ileriye tıkalyın.

İki Windows bölümü göreceksiniz; bunlara dokunmayın. Vurgulanması için boş alanı gösteren alana tıklayın. Boş alan vurgulandığında, "create (oluştur)" düğmesine tıklayın. Sadece iki tane daha birincil bölüm oluşturabilme ihtimalimiz olduğundan, ve daha çok bölüm istediğimizden, bir fiziksel bölüm oluşturmak için LVM kullanacağız, sonra onun içine dört mantıksal bölüm oluşturacağız. (Bir LVM bölüm oluşturmak gerekli değildir: mantıksal bölümler içermek için uzatılmış bölümde kullanılabilir.)

LVM fiziksel bölüm oluşturun.

Küçük açılır pencerede "create LVM volume (LVM Bölüm oluştur)" seçeneğini seçin, ve MB mikratını bütün boş alanı içine alacak şekilde (veya başka bir planınız varsa istediğiniz miktara) değiştirin. Bu yaklaşık olarak geriye kalan hard diskin kalan %50'i kadar olmalı. "OK (TAMAM)"'a tıklayın. Şimdi Sabayon'u içine kuracağımız mantıksal bölümler oluşturmaya ihtiyacımız var.

LVM Bölüm Grupları oluşturun.
Stop.png
Bu işlem işe yarıyor, ama LVM kullanarak kurulum yaptıktan sonra swap(takas alanı)'ı göremediğimi fark ettim. Bu nedenle, takas alanının LVM gruplarla çalışıp çalışmadığından emin değilim. Takas alanının kendi birincil bölümünde çalıştığını biliyorum. Ayrıca uzatılmış bölümde de çalıştığına dair bildirimler var. Eğer ram miktarınız azsa bunu göz önünde bulundurmalısınız.

Aynı sayfada, vurgulansın diye az önce oluşturduğunuz LVM fiziksel bölümüne tıklayın, ve "create (oluştur)" düğmesine tıklayın. Açılan küçük pencerede "create LVM group (LVM grubu oluştur)" seçeneğini seçin ve tamam'a tıklayın. İçine sabayonu kuracağınız bölümler oluşturmaya ihtiyacınız var. Bunu yeni açılan penceredeki "ADD (EKLE)" düğmesine tıklayarak yapabilirsiniz. LVM grubu içerisinde aşağıdaki bölümleri öneriyorum: ext4 kullanarak boot için 100MB, (bilgisayarınızın fiziksel bellek miktarına bağlı olarak) swap için 1-4GB, / (root) için 25-30GB, /var içinde olduğunu unutmadan biraz daha küçükte olabilir, ve son olarak geri kalan boşluğu /home (bu bütün kişisel veriniz ve indirdiğiniz herşey buraya konulacağı için dört yeni bölümün en genişi olmalı) olarak ayarlıyorum. Bitirdiğinizde "fiziksel bölüm (LVM)" yanında bir kilit sembolü görmelisiniz. Hazır olduğunuzda "İleri"'ye tıklayın.

Bittikten biçimlendirme ve diske yazma işlemini bitirdikten sonra, bootloader için bir şifre oluşturma seçeneğiniz olacak. Ben henüz bootloader için şifre koyMAdım. Sabayon ve Window's öncelikle boot edebildiğimden emin olmak istedim, bundan emin olduktan sonra bootloader şifresi koyun. Ama ayrıca bunu yapıp yapmayacağınıza karar vermelisiniz...

Karar Zamanı: Windows bootloader veya Grub/Linux blootloader'dan boot etme

Eğer "plausible deniability" konuları sizin için önemliyse, işletim sistemlerinizden birini nereye gizleyeceğinizi göz önünde bulundurmanız gerekiyor. Windows'tan boot seçeneklerini kullanmak için, şunu görmek isteyebilirsiniz EasyBCD veya Sabayon ile kurulan boot seçeneklerini kullanabilirsiniz. Eğer sorun çıkarsa Grub'u kurmak daha acısız olduğu için Grub ve Linux boot menüsünü kullanmayı genellikle daha kolay bulmuşumdur, ve EasyBSD üstelik TrueCrypt ile Windows bootloader kullanmak plausible deniability için hiç seçenek sunmuyor. Aşağıdaki seçeneklerden birini seçin:

Seçenek 1 (Grub bootloader'ı kullanmak)

Basitçe bootloader seçenek ekranında ileriyi tıklayın ve değişiklik YAPMAYIN.

Bu sayfa bölümü oluşturduktan hemen sonra gelir. Basitçe bootloader seçenek ekranında hiçbir şeyi değiştirmeden ileri'ye tıklayın. /dev/sda kullanmak için ön tanımlı bir etkinleştirilmiş kontrol kutusu vardır. Bu eğer a) Windows kurtarma bölümünü yükleme seçeneğini kaybetme ve b) Windows uygulamalarının MBR'deki Grub2'nin üzerine sonradan yazma ihtimali riskini almak istemiyorsanız yapmamanız gereken MBR'nin üzerine yazacaktır. Hiçbir şeyi değiştirmeyin Grub ve Linux bootloader'i kullanacaksınız. Kurulumu bitirin ve işlem tamamlanınca bilgisayarı yeniden başlat düğmesine basın. Bilgisayarın yeniden başlatıldığı sırada Windows'un Grub menüsünde seçenek olarak görünüp görünmediğine bakın. Eğer seçenek değilse, Sabayon masaüstüne geçin ve Grub'u yeniden kurun veya CanlıDVD'yi yeniden çalıştırabilir ve bootloader'i yeniden kurabilirsiniz. CanlıDVD kullanmak için, CanlıDVD'yi boot edin ve masaüstünü çalıştırın. "install Sabayon (Sabayon'u kur)" simgesine tıklayın (panik yok). Sadece ilk birkaç adıma yapacaksınız ve bootloader'i tamir et seçeneğine ulaşacaksınız. Ayarları değiştirmeyin, sadece bootloader'i yeniden kurun.

Adım 2 (EasyBSD ve Windows bootloader kullanmak)

bootloader seçenek sayfasında "CHANGE (DEĞİŞTİR)" seçeneğine tıklayın.

Bu sayfa bölümünüzü oluşturduktan hemen sonra gelir. En üstte /dev/sda kullan kontrol kutusunun etkinleştirildiğini göreceksiniz. Bunun yanında "değiştir" adında bir düğme göreceksiniz. Değiştir düğmesine tıklayın ve öntanımlı olmayan (muhtemelen /dev/sda3) olan seçeneği seçin. Kontrol kutusunun hala etkinleştirilmiş olduğundan emin olun ( Ben henüz bir bootloader şifresi koyMAdım.) ve değişiklik yapıldıktan sonra ileri düğmesine tıklayın. Kurulumu bitirin ve işlem bittiğinde yeniden başlat'a tıklayın. Bilgisayar yeniden başlatıldığı sırada Sabayon kurulumu için hiç bir seçenek olmayan Windows'a yükleneceksiniz (panik yok). EasyBSD'yi indirin ve kurun. EasyBSD'yi çalıştırın. Soldaki "Add new entry (Yeni giriş ekle)" seçeneğine tıklayın, sonra üstteki "Linux/BSD" tabına tıklayın. Boot girişini "Grub 2"'ye değiştirin. Linux ismini "Hoş bir şeye" değiştirin. "ADD (EKLE)" düğmesine tıklayın. Soldaki "Edit Entries (Girişleri Düzenle)" düğmesine tıklayın. Alttaki "Save (Kaydet)" düğmesine tıklayın. Kapatın ve bilgisayarı yeniden başlatın.

Her iki işletim sistemine de boot edip edemediğinizi kontrol edin.

Bağlantılar ve daha fazla bilgi

Temiz Kurulum bölümü açık-kaynak GNU/Linux ve açık-kaynak BSD topluluklarından öğrenilen bilgileri kullanarak Aralık 18, 2010'da Skull Fire tarafından oluşturulmuş ve düzenlenmiştir. You guys rock!